2023-2024 ЖЖ БОЙЫНША ШЫМКЕНТ ҚАЛАСЫ ОНКОЛОГИЯЛЫҚ АУРУЛАР ДИНАМИКАСЫН ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫ ЖӘНЕ РЕСПУБЛИКАЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРМЕН САЛЫСТЫРМАЛЫ ТАЛҚЫЛАУ ЖӘНЕ ЖАҚСАРТУ ӘДІСТЕРІ
Кілттік сөздер:
онкология, өлім көрсеткіші, аурушаңдық, ерте диагностика, радикальды емдеу.Аннотация
Кіріспе. Бүкіл әлем халқының арасында қатерлі ісікпен ауыратын науқастардың саны артып келеді. Барлық өлім-жітім құрылымында бұл топ үлкен орын алады. Қатерлі ісіктер баяу дами бастайды, асимптоматикалық емес, бірақ кейінгі кезеңдерде олар іргелес мүшелер мен тіндерге өсіп, метастаз береді, бұл ауыр асқынуларға және өлімге әкеледі.
Зерттеудің мақсаты. Шымкент қаласы, Түркістан облысы бойынша онкологиялық қызметтің динамикалық көрсеткіштеріне (сырқаттанушылық, өлім-жітім, ерте диагностика, 5 жылдық өмір сүру) және Қазақстан Республикасы бойынша деректерге салыстырмалы талдау жүргізу.
Материал және әдістері. Республикалық, облыстық деңгейдегі және қалалық Онкологиялық орталықтың 2023-2024 жж. аурушаңдық, өлім-жітім, ерте диагностика және 5 жылдық өмір сүру бойынша статистикалық деректерді салыстырмалы талдау онкологиялық ауруларды ерте диагностикалау және тиімді емдеу, медициналық мекемелерді заманауи диагностикалық және емдік құралдармен қамтамасыз ету, персонал балының жұмысын жетілдіру жолдары зерттелді.
Онкологиялық ауруларды ерте диагностикалау мен тиімді емдеу медициналық мекемелердің диагностикалық, емдеу құрылғыларымен қамтамасыз ету, жұмысты жақсарту жолдары қарастырылған.
Нәтижелері. Талдау көрсеткендей, қала бойынша онкопатология бойынша сырқаттанушылық бойынша 2,4%-ға, 100 мың тұрғынға шаққанда 127-ден 123,9-ға дейін төмендеген, онкологиялық аурудан өлім-жітім көрсеткіші 2,8%-ға төмендеген, ерте диагностикада да оң динамика – 3,9%-ға, онкопатология диагностикасы бойынша қала бойынша дамыған сатыларда 14,3%-ға дейін айтарлықтай төмендеген, салыстырмалы көрсеткіш 5 жылдық өмір сүру деңгейі сәйкесінше 1,9%-ға өсті. Шымкент қалалық онкологиялық диспансерінің онкологиялық қызметінің динамикалық көрсеткіштері облыстық және республикалық деректермен салыстырғанда анағұрлым оң динамиканы көрсетеді. Бірақ қазіргі заманғы әдістерді қолдана отырып, диагностика мен емдеуді одан әрі дамыту қажет.
Талқылау. Бүкіл әлемде, соның ішінде Қазақстанда да қатерлі ісік ауруы көбейіп келеді. Өлім деңгейі де азаймай тұр. Салыстырмалы түрде Шымкент қаласының онкологиялық қызмет саласы біршама жақсарған. Жалпы, онкологиялық ауруларды ерте анықтау, білікті көмек көрсету және өлім-жітімді азайту мәселесі қарастырылуда. Бұл мәселені талқылау кезінде белгілі бір тиімді жұмыс жүргізілгені байқалады, алайда елдегі онкологиялық жағдайды жақсарту қосымша күш - жігерді, заманауи диагностикалық және емдік құралдарды кеңінен қолдануды қажет етеді.
Қорытынды. Осы мақаланы талдай келе, Қазақстанда онкологиялық көмекті ұйымдастыру жүйелі түрде қолға алынып келе жатқандығын көруге болады. Онкологиялық қызмет әлде де жақсартуды, әсіресе аурудың алдын алуды, ерте диагностикасын, тиімді емделуін қажет етеді. Осы салада заманауи қондырғыларды, жасанды интеллектіні кеңінен пайдалану қажет деп тұжырымдауға болады.
Библиографиялық сілтемелер
1. Oncological care in Kazakhstan in 2023. Press service of the Kazakh Research Institute of Oncology and Radiology of the Ministry of Health of the Republic of Kazakhstan. February 10, 2024. Available from: https://www.gov.kz/memleket/entities/dsm/press/news/details/487558?lang=ru..u
2. Levshin VF. Primary prevention of breast cancer. Russian Journal of Preventive Medicine. 2021;24(11):117‑125.(In Russ.). https://doi.org/10.17116/profmed202124111117
3. DrozdovaLYu, Ivanova ES, Egorov VA, RakovskayaYuS, Lishchenko OV. Detection of oncological pathology in target groups of adult population. Russian Journal of Preventive Medicine. 2021;24(12):84‑88. (In Russ.) https://doi.org/10.17116/profmed20212412184
4. Antipova TV, Melnik MV, Nechaeva OB, Shikina IB, Vechorko VI, Lutseva EM. Evaluation of the effectiveness of medical care in oncological diseases. Social aspects of public health. 2016;1(47):1-3. doi: 10.21045/2071-5021-2016-47-1-3
5. Makimbetov EK, Salikhar RI, Tumanbayev AM, Toktanalieva AN, Kerimov AD. Epidemiology of cancer in the world. Modern problems of science and education. 2020;2
6. WHO. Cancer. Available from: https://www.who.int/ru/news-room/fact-sheets/detail/cancer. 30.05.2019
7. Kaidarova DR, Chingisova ZhK, et al. Indicators of the oncological service of the Republic of Kazakhstan. Statistical materials. Almaty, 2018:95-162
Жүктелулер
Жарияланды
Шығарылым
Бөлім
Лицензия
Бұл жұмыс бойынша лицензии Creative Commons «Attribution-NonCommercial» («Атрибуция — Коммерциялық емес пайдалану») 4.0 Бүкіләлемдік қол жетімді.
