ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ АНТИБИОТИКТЕРГЕ ТІЗІКТІЛІКТІ ЗЕРТТЕУ 2021-2022 жылда
Кілттік сөздер:
антибиотикке резистенттілік, шолғыншы зертханалар, басым микроорганизмдер.Аннотация
Кіріспе. Басым микроорганизмдерді зерделеу ағымдағы күндердің өзекті мәселесі болып табылады. Микробқа қарсы препараттарға төзімділік қазіргі кезде дүние жүзінде қоғамдық денсаулық сақтау саласындағы жаһандық проблемалардың бірі болып отыр. Микробқа қарсы құралдарды дұрыс тағайындамау, тұтынуды жеткіліксіз бақылау, дәріханаларда микробқа қарсы препараттарды рецептсіз реттемей беру микробқа қарсы препараттарға төзімділікпен байланысты халықтың денсаулығына төнетін қауіптің артуына әкеледі.
Мақсат. Қазақстандағы басым микроорганизмдерді зерделеу және жинап, қайта тестілеу арқылы олардың антибиотиктерге төзімділігін анықтау.
Материал және әдістері. Шолғыншы медициналық ұйымдардан келіп түскен өсірінділерді зерттеу кезінде 2021-2022 жылдардағы кезеңде зертханалық зерттеулердің нәтижелеріне талдау жүргізілді. Микроорганизмдерді идентификациялау уақыт өтпелі МАЛДИ масс-спектрометрия әдісімен Micro-flex масс-спектрометрия анализаторын қолдана отырып жүргізілді.
Нәтижелері. Идентификацияланған микроорганизмдердің көбін S. aureus, K. pneumonia, E. coli енгізді.
Талқылауы. Стационардағы науқастардан алынған үлгілерден 517 өсірінді зерттелді. Патогендер 17,6% жағдайда қаннан, 79,8% – зәрден және 2,5%-ми – жұлын сұйықтығынан бөлінді. Жіберілген микроорганизмдердің микробтық көрінісі кокк флорасының басым екендігін көрсетті. Грам-теріс және грам-оң микроорганизмдердің микробқа қарсы препараттарға сезімталдығына/резистенттілігіне талдау жасалды.
Қорытынды. Қазақстанның барлық аумағында орнықты басым микроорганизмдердің таралуы туралы ақпаратты толық жинау үшін процеске шолғыншы медициналық ұйымдарды көбірек тарта отырып, басым микроорганизмдерді жинау жұмыстарын жалғастыру қажет.
Библиографиялық сілтемелер
1. Globalnyi vebsait Vsemirnoi organizatsii zdravookhraneniia [Global website of the World Health Organization]. Available from: https://www.who.int /
2. Epidnadzor za ustoichivostiu k Protivomikrobnym preparatam v Tsentralnoi Azii i Vostochnoi Evrope: ezhegodnyi doklad 2018. [Surveillance of antimicrobial resistance in Central Asia and Eastern Europe: Annual Report 2020]. Available from: http://vestnik.mednet.ru/content/view/1225/27/lang,ru/
3. Auezkhanov SP, Alieva N, Abuova GN, Berdalieva FA. Antibiotic resistance. The problem of antibiotic resistance in the Republic of Kazakhstan and South Kazakhstan region. Vestnik IuKMA = Bulletin of the YUKMA. 2018;4(84):86-87. (In Russ.)
4. Internet-portal QazWeek. [The Internet portal Qazweek]. Available from: https://qazweek.kz/ru/2020/04/13 / irrational-incorrect-applied/ (accessed: 09/26/2023)
5. Savchenko KYu. Antibiotic resistance: factors, mechanisms and ways to combat the phenomenon. Molodoi uchenyi = Young scientist. 2020;22(312):431-433. (In Russ.)
6. Videotransliatsiia zasedaniia Formuliarnoi komissii na stranitse Komiteta v FB. [Video broadcast of the meeting of the Form Commission on the Committee's FB page]. Available from: https://pharm.reviews/kk/novosti/novosti-kazakhstana/item/4512-v-rk-prinyata-dorozhnaya-karta-po-sderzhivaniyu-rezistentnosti-k-antibiotikam
7. Aktualnost voprosa antibiotikorezistentnosti. [The relevance of the issue of antibiotic resistance]. Available from: https://www.ncgb.by/index.php/gazeta-ncgb-meterial/41-gazeta-statiy/2119-aktualnost-voprosa-antibiotikorezistentnosti (accessed: 09/26/2023)
8. Namazova-Baranova LS, Baranov AA. Antibiotic resistance in the modern world. Pediatricheskaia farmakologiia = Pediatric pharmacology. 2017; 14(5):341–354. (In Russ.). doi: 10.15690/pf.v14i5.1782)
9. Standart EUCAST «Pogranichnye znacheniia MPK (minimalnaia podavliaiushchaia kontsentratsiia) i diametrov zon podavleniia rosta dlia interpretatsii rezultatov opredeleniia chuvstvitelnosti». Versiia 13.0, 01.01.2023. [EUCAST standard "Boundary values of MPC (minimum uppressive concentration) and diameters of growth suppression zones for interpretation of sensitivity determination results". Version 13.0, 01.01.2023]. Available from: https://www.antibiotic.ru/eucast
10. Klinicheskie rekomendatsii. Opredelenie chuvstvitelnosti mikroorganizmov k antimikrobnym preparatam. Klinicheskie rekomendatsii utverzhdeny na Rasshirennom soveshchanii Mezhregionalnoi assotsiatsii po klinicheskoi mikrobiologii i antimikrobnoi khimioterapii (Moskva, 01.2021 g.). [Clinical recommendations. Determination of the sensitivity of microorganisms to antimicrobial drugs. Clinical recommendations were approved at expanded meeting of the Interregional Association for Clinical Microbiology and Antimicrobial Chemotherapy (Moscow, 01.2021)]. Available from: https://www.antibiotic.ru/files/321/clrec-dsma2021.pdf
11. Vygruzka dannykh Referens-laboratorii po kontroliu za bakterialnymi infektsiiami i AMR s programmnogo obespecheniia WHONET. [Downloading data from the Reference Laboratory for the Control of Bacterial Infections and AMR from the WHONET software]. Available from: www.whonet.org
