ДЕНЕ САЛМАҒЫНЫҢ ИНДЕКСІ МЕН БІРІНШІЛІК ДИСМЕНОРЕЯ АРАСЫНДАҒЫ БАЙЛАНЫС (әдебиетке шолу)
Кілттік сөздер:
жасөспірімдер, біріншілік дисменорея, дене салмағының индексі.Аннотация
Өзектілігі. Жасөспірім қыздарда пайда болатын негізгі физиологиялық өзгерістердің бірі менархе, ол жиі жағдайда етеккірдің тұрақты болмауы және бастапқы дисменорея проблемасына байланысты.
Мақсаты. Жасөспірім қыздар арасында бастапқы дисменореяның таралауын бағалау және дене салмағы индексі мен бастапқы дисменореяның пайда болуы арасындағы байланысты зерттеу үшін жарияланымдарға талдау жасау.
Зерттеу әдістері. Дереккөздер PubMed, Medline, Science Direct, Cochrane Library, Scopus, Кокран кітапханасы, Web of Science секілді деректер базасынан іздестірілді. Іздеу тереңдігі 6 жылды құрады, яғни 2017 бастап 2022 жылға дейінгі кезең. Енгізуге лайық, деп танылған көрсеткіштер:әдебиетке шолу, дене салмағының индексі мен бастапқы дисменорея туралы ақпарат қамтылған өзіндік мақалалар; проспективті зерттеулер.
Нәтижелер. Әдебиет деректері талдамасы көрсеткендей, салмақтық аздығы, артық салмақ және семіздік бастапқы дисменореямен байланысты болуы мүмкін.
Қорытынды. Жасөспірім қыздар арасындағы дене салмағы индексінің гинекологиялық салдарының әсері туралы әдебиет көздері әлі де аз. Жасөспірім қыздар арасында жиілігі мен таралуын бағалау үшін бастапқы дисменореяны одан әрі зерделеу керек, жасөспірім қыздар арасында дене салмағы индексі мен бастапқы дисменореяның пайда болуы арасындағы байланысты зерттеу қажет.
Библиографиялық сілтемелер
1. Mohammed AA. Dysmenorrhea, associated symptoms, and management among students at King Khalid University. Saudi Arabia: An exploratory study. Family Med Prim Care. 2018;7(4):769-774. doi: 10.4103/jfmpc.jfmpc_113_18
2. Elizabeth FR, Elizabeth C, Johanna S, Archer Primary Dysmenorrhea: Diagnosis and Therapy. Obstet Gynecol. 2020;136(5):1047-1058. doi: 10.1097/AOG.0000000000004096.
3. Vincenzo DS, Franco R, Sergio B, Luigi B, Gianni B, Mauro BF, Carlo DS, Giorgio T, Giorgio R, Egle P. Age at Menarche and Menstrual Abnormalities in Adolescence: Does it Matter? The Evidence from a Large Survey among Italian Secondary Schoolgirls. Indian J Pediatr. 2019;86(Suppl 1):34-41. doi: 10.1007/s12098-018-2822-x
4. Kimberly AK, Jessica K. Diagnosis and Management of Primary Dysmenorrhea. JAMA. 2020;323(3):268-269. doi: 10.1001/jama.2019.16921
5. Fernández-Martínez E, Onieva-Zafra MD, Parra-Fernández ML. The impact of dysmenorrhea on quality of life among Spanish female university students. Int J Environ Res Public Health. 2019;27;16(5):713. doi: 10.3390/ijerph16050713
6. Olina AA, Meteleva TA. Dysmenorrhea. How to improve the quality of life? Russian Journal of Woman and Child Health. 2021;4(1):46–52. DOI: 10.32364/2618-8430-2021-4-1-46-52. (In Russ.)
7. Nloh AM, Ngadjui E, Vogue N. Prevalence and factors associated with dysmenorrhea in women at child bearing age in the Dschang Health District, West-Cameroon. Pan Afr Med J. 2020;37:178. doi: 10.11604/pamj.2020.37.178.19693
8. De Sanctis V, Soliman A, Bernasconi S. Primary dysmenorrhea in adolescents: prevalence, impact and recent knowledge. Pediatr Endocrinol Rev. 2015;13(2):512–520
9. Iacovides S, Avidon I, Baker FC. What we know about primary dysmenorrhea today: a critical review. Hum Reprod Update. 2015;21(6):762–778. DOI:10.1093/humupd/dmv039
10. Kathryn A McKenna, Corey D Fogleman. Dysmenorrhea. Am Fam Physician. 2021;104(2):164-170. https://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2021/0800/p164.html
11. Klinicheskii protokol «Dismenoreia» Ministerstva zdravookhraneniia Respubliki Kazakhstan utverzhdennyi № 10 ot «04» iiulia 2014 goda. Klinicheskie protokoly MZ RK – 2019. [Clinical Protocol "Dysmenorrhea" of the Ministry of Health of the Republic of Kazakhstan approved No. 10 dated July 04, 2014. Clinical protocols of the Ministry of Health of the Republic of Kazakhstan – 2019]. Available from: https://diseases.medelement.com/disease/%D0%B4%D0%B8%D1%81%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F-2019/16475
12. Tomás-Rodríguez M, Palazón-Bru A, Martínez-St John D, Navarro-Cremades F, Toledo-Marhuenda J, Gil-Guillén V. Factors Associated with Increased Pain in Primary Dysmenorrhea: Analysis Using a Multivariate Ordered Logistic Regression Model. J Pediatr Adolesc Gynecol. 2017;30(2):199–202. doi: 10.1016/j.jpag.2016.09.007. Epub 2016 Sep 29.
13. Mohapatra D, Mishra T, Behera M, Panda P. A study of relation between body mass index and dysmenorrhea and its impact on daily activities of medical students. Asian Journal of Pharmaceutical and Clinical Research. 2016;9(9):297-299. doi:10.22159/ajpcr.2016.v9s3.14753.
14. Elizondo-Montemayor L, Hernández-Escobar C, LaraTorre E, Nieblas B, Gómez-Carmona M. Gynecologic and Obstetric Consequences of Obesity in Adolescent Girls. J Pediatr Adolesc Gynecol. 2017;30(2):156-158. Doi: 10.1016/j.jpag.2016.02.007
15. Lingsha Wu, Jing Zhang, Jie Tang, Haiyan Fang. The relation between body mass index and primary dysmenorrhea: A systematic review and meta-analysis // Acta Obstet Gynecol Scand. 2022;101(12):1345-1461. https://doi.org/10.1111/aogs.14449
16. Purshaeva ESh, Khamoshina MB, Lebedeva MG, Taraskina EV, Dokuchaeva TS, Orlova YS. Underweight and gynecological disorders young women. Vestnik RUDN, seriia Meditsina = Bulletin of RUDN University, series Medicine. 2013;5:120-129. (In Russ.). https://cyberleninka.ru/article/n/defitsit-massy-tela-i-ginekologicheskie-zabolevaniya-molodyh-zhenschin/viewer
17. Refan TН, Alkhalifah S, Alanoud AA, Demah MA, Alhussaini MA, Qasim RS, Shaffi AS. Prevalence of primary dysmenorrhea and its effect on the quality of life amongst female medical students at King Saud University, Riyadh, Saudi Arabia. A cross-sectional study. Saudi Med J. 2020;41(3):283-289. doi: 10.15537/smj.2020.3.24988
18. Latif S, Naz S, Ashraf S, Ahmed JS. Junk food consumption in relation to menstrual abnormalities among adolescent girls: A comparative cross sectional study. Pak J Med Sci. 2022;38(8):2307-2312. https://doi.org/10.12669/pjms.38.8.6177
19. Banu SH, Razik JA. A study of the nature of menstruation and weight of college students in Chennai, South India. J Health Allied Sci. 2020;19:4. https://www.ojhas.org/issue76/2020-4-4.html
20. Singh М, Prakash RО, Raghavendra AН. Menstrual patterns and problems in association with body mass index among adolescent school girls. J Family Med Prim Care. 2019;30;8(9):2855-2858. doi: 10.4103/jfmpc.jfmpc_474_19
