ҚАБЫРҒА ШЕМІРШЕГІН ҚОЛДАНЫП, КЕҢ КЕҢ ЛАРИНОТРАХЕАЛЬ АҚАУЛАРЫН ҚАЙТА ҚҰРУ
Кілттік сөздер:
көмей, кеңірдек, тыртықты стеноз, фенестрацияланған ақау, сатылы қалпына келтіру, шеміршек трансплантациясы, пластикалық хирургия.Аннотация
Кіріспе. Бұл мақалада көмей мен жоғарғы кеңірдектің кең ауқымды біріктірілген ақаулары үшін мұрын пердесінің шеміршегін пайдалану мүмкіндігі қарастырылады. Перде шеміршегін пайдаланудың басқа пластикалық әдістермен салыстырғандағы маңызды артықшылықтары атап өтілген. Физиологиялық тұрғыдан алғанда, ол хирургиялық жара инфекциясына төзімділігі жоғары, иммуногенділігінің болмауы және ауыр биоүйлесімсіздігінің болмауына байланысты басқа трансплантаттардан артық. Шеміршек диффузия арқылы қоректенеді, бұл оны кез келген басқа тінге қарағанда қолайсыз жағдайларға төзімді етеді. Кең ауқымды ақаулары үшін мұрын пердесінің шеміршегін қолдана отырып, ларинготрахеопласти-каның ұсынылған модификациясының техникасы мен артықшылықтары сипатталған.
Зерттеу мақсаты. Көмей мен кеңірдектің кең ауқымды біріктірілген ақауларына арналған пластикалық хирургия әдісін әзірлеу және бағалау.
Материал және әдістері. Түрікменстанның С.А. Ниязов атындағы медициналық консультативтік орталығының құлақ-мұрын-тамақ клиникасында әртүрлі этиологиялы көмей мен кеңірдектің созылмалы стенозымен ауыратын 15 жастан 57 жасқа дейінгі 82 науқас тексерілді. Олардың ішінде 47 (57,3%) ер адамдар және 35 (42,7%) әйелдер болды. Жас санаты бойынша 20 жасқа дейінгі науқастар 8,5±3,1; 21-30 жас аралығында – 48,8±5,5; 31-40 жас аралығында – 34,1±5,2; 41-57 жас аралығында – 8,5±3,1 құрады. Ең жоғары жиілік жұмыс ең белсенді өнімді жас тобында байқалған – 21 жастан 40 жасқа дейін (68 науқас, 82,9%).
Клиникалық диагноз объективті зерттеу әдістері негізінде қойылды: тікелей және жанама ларингоскопия, бүйірлік проекциялардағы көмей мен кеңірдектің рентгенографиясы, талшықты-оптикалық бронхоскопия, компьютерлік томография және магнитті-резонанстық томография.
Нәтижелері және талқылауы. Ұсынылған ларинготрахеопластика техникасын мұрын пердесінің шеміршегімен трансплантатсыз пластикалық реконструкция әдістерін қолдана отырып салыстырмалы зерттеу емдеу тиімділігінің статистикалық тұрғыдан айтарлықтай жақсарғанын көрсетті (p<0,05). Бір жылға дейінгі бақылау кезінде биологиялық сәйкессіздік, трансплантаттың қабылданбауы, резорбция немесе жергілікті тін реакциялары байқалмады. Тері астынан жарадан бөліну пайда болған бір науқас жергілікті қабынуға қарсы терапиядан кейін қосымша хирургиялық түзетусіз жазылды.
Қорытынды. Көмей мен жоғарғы кеңірдектің 1,5 см-ден асатын кең ауқымды ақауларында тұрақты тыныс алу жолдарын қолдауға қол жеткізуге болатыны анықталды, бұл ретте жүзік тәрізді шеміршектің бүйір қабырғаларының кем дегенде үштен екісін сақтау арқылы тыныс алу жолдарының тұрақты тірегіне қол жеткізуге болады. Бұл қалпына келтіру кезінде алдыңғы қабырға екі немесе үш қабатты құрылым ретінде қалыптасқан жағдайда (ішкі және сыртқы қабатты пайдаланып) және мұрын пердесінің шеміршегі ақаудың ортасындағы бірінші қабаттағы шеміршекке бекітіліп, салыстырмалы түрде кішкентай трансплантат өлшемімен де жеткілікті қаттылықты қамтамасыз еткен жағдайда мүмкін болады.
Библиографиялық сілтемелер
1. Бойко В.В., Шкурат А.Н. Хирургическое лечение больных с рубцовыми стенозами трахеи // Международный медицинский журнал. 2010;1:72-76. [Boyko VV, Shkurat AN. Surgical treatment of patients with a cicatrical stenosis of trachea. J International medical = Mezhdunarodnyi meditsinskii zhurnal. 2010; 1: 72-75. (In Russ.)]
2. Ahn HY, Su Cho J, Kim YD, I H. Surgical outcomes of post intubational or post tracheostomy tracheal stenosis: report of 18 cases in single institution. Ann Thorac Cardiovasc Surg. 2015;21(1):14-7. doi: 10.5761/atcs.oa.13-00335. Epub 2014 Apr 18. PMID: 24747550; PMCID: PMC4989981
3. D'Andrilli A, Venuta F, Rendina EA. Subglottic tracheal stenosis. J Thorac Dis. 2016 Mar;8(Suppl 2):S140-7. doi: 10.3978/j.issn.2072-1439.2016.02.03. PMID: 26981264; PMCID: PMC4775266
4. Ezemba N, Echieh CP, Chime EN, Okorie CO, Okonna FG, Idoko FL, Arua OA. Postintubation tracheal stenosis: Surgical management. Niger J Clin Pract. 2019 Jan;22(1):134-137. doi: 10.4103/njcp.njcp_288_18. PMID: 30666033
5. Дайхес Н.А., Кокорина В.Е., Наджмудинов И.И. Хронический рубцовый стеноз гортани. Клинические рекомендации. Москва, 2014.- C.1-7. [Daykhes NA, Cocorina VE, Nadzhmudinov II. Chronic cricatrichal stenosis of larynx. Clinical recommendations. Moscow, 2014:1-7. (in Russ.)]
6. Кошель В.И., Гюсан С.А., Осипова Н.А. Хирургическое лечение пациентов с постинтубационным рубцовым стенозом шейного отдела трахеи // Журнал. Рос. оториноларингология. 2004;6:73-75. [Koshel VI. Gyusan SA, Osipova NA. Surgerical treatment for patients with a post-intubation cicatric stenosis of the cervical trachea. Zhurnal Russian Otorinolaringology. 2004;6:73-75. (in Russ.)]
7. Патент №558 Туркменистан, МПК А61В 17/00, A 61P23/02,A61P 41/00, A61M25/01, A61K31/245. Способ ларингопластики с использованием автотрансплантанта // Гараев Т.А. - №12/101182; заявил. 26.06.2012; опубл. 13.09.2013. Бюл. №.12. (Печ.). 3 с.
8. [Pat. № 558 Turkmenistan , МPК: А61В 17/00, A61P23/02, A61P 41/00, A61M25/01, A61K31/245. Method of laringoplasty with use of autogenous bone // Garaeyev Т.А. - №2/101182; zajavl. 26.06.2012; opubl. 13.09.2013. Bjul. №.12. (Pch.). 3 с.]
9. Симонов С.В. Аллопластические опорные (в запросе - эталонные) материалы в хирургии хронических стенозов гортани и трахеи. Труды XII Конгресса молодых российских ученых с международным участием «Наука о человеке». Томск: СибГМУ, 2011. С. 39–40. [Simonov SV. Alloplastic reference materials in surgery of chronic stenosis of the larynx and trachea. Proceedings of the XII Congress of Russian young scientists with international participation "Science of Man".Tomsk: SibSMU. 2011: 39-40 (in Russ.)]
10. Dahlqvist C, Ocak S, Gourdin M, Dincq AS, Putz L, d'Odémont JP. Fully Covered Metallic Stents for the Treatment of Benign Airway Stenosis. Can Respir J. 2016;2016:8085216. doi: 10.1155/2016/8085216. Epub 2016 Sep 29. Erratum in: Can Respir J. 2018 May 22;2018:6202750. doi: 10.1155/2018/6202750. PMID: 27777507; PMCID: PMC5061944
11. Carpenter PS, Pierce JL, Smith ME. Outcomes after cricotracheal resection for idiopathic subglottic stenosis. Laryngoscope. 2018 Oct;128(10):2268-2272. doi: 10.1002/lary.27263. Epub 2018 May 14. PMID: 29756352 Auchincloss HG, Mathisen DJ. Tracheal stenosis-resection and reconstruction. Ann Cardiothorac Surg. 2018 Mar;7(2):306-308. doi: 10.21037/acs.2018.03.10. PMID: 29707510; PMCID: PMC5900081
12. Shin B, Kim K, Jeong BH, Eom JS, Song WJ, Kang HK, Kim H. Clinical significance of differentiating post-intubation and post-tracheostomy tracheal stenosis. Respirology. 2017 Apr;22(3):513-520. doi: 10.1111/resp.12925. Epub 2016 Oct 21. PMID: 27766714
13. Auchincloss HG, Mathisen DJ. Tracheal stenosis-resection and reconstruction. Ann Cardiothorac Surg. 2018 Mar;7(2):306-308. doi: 10.21037/acs.2018.03.10. PMID: 29707510; PMCID: PMC5900081
14. Bozkurt AK, Cansiz H. Tracheal reconstruction with autogenous composite nasal septal graft. Ann Thorac Surg. 2002 Dec;74(6):2200-1. doi: 10.1016/s0003-4975(02)03823-7. PMID: 12643430
15. Кирасирова Е.А., Араблинский А.В., Мамедов Р.Ф. и др. Диагностика и хирургическая реконструкция повреждений гортани и трахеи после тупой травмы шеи // Анналы хирургии. 2016;21(1-2):145-149. [Kirasirova EA, Arablinskiy AV, Mamedov RF, et al. Diagnosis and surgical reconstruction of larynx and trachea injuries after blunt neck trauma. Annals of surgery. 2016; 2: 145-149. doi: 10.18821/1560-9502-2016-21-1-145-149 (in Russ.)]
16. Aidonis A, Nikolaou A, Bourikas Z, Aidonis I. Management of tracheal stenosis with a titanium ring and nasal septal cartilage. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2002 Sep;259(8):404-8. doi: 10.1007/s00405-002-0483-9. Epub 2002 May 24. PMID: 12235512
